Doğan Paksoy

Paintings

Turkije is de laatste decennia politiek en maatschappelijk sterk in beweging. Gelegen op een geografische, culturele en godsdienstige grens tussen Europa en Azië, met een evoluerend seculier staatsmodel voor een overwegend islamitische bevolking, is dit proces in zijn vele aspecten ook herkenbaar in de beeldende kunst.

Wat het toonaangevend artistieke leven in Turkije betreft speelt dit zich tegenwoordig hoofdzakelijk af in steden zoals Istanbul en Ankara waar ook de musea en kunstgaleries actief zijn. Veel beeldende kunstenaars hebben wat kunststijlen betreft hun gezichtsveld dan ook resoluut op het westen gericht. Een groot probleem voor deze kunstenaars is evenwel de westerse wereld in hun werk een verstaanbare en in hun thuisland een vernieuwende boodschap te brengen zonder hun historische en culturele wortels volledig te verloochenen.

De schilder Dogan Paksoy (°1955) moet ook in deze context gesitueerd worden. Hij kreeg in zijn land een academische opleiding, en hij is er voorzitter van de vereniging van Turkse kunstgaleries.

Niet alleen is hij een artistieke persoonlijkheid; hij weet wat er inhoudelijk zeilt en reilt in zijn land. Sedert 1990 gaat zijn werk regelmatig over de grenzen, en is het vooral in Duitsland te zien. Hij exposeerde o.a. in het Kunst Kabinett KI51n (1990), in de Galerie Kurfarstliches Gartner Haus te Bonn (1993-2003), in de Galerie Debis te Aken (1993), in de Interart Gallery te Halmstad (1994) en in de Galerie No.Tre te Berlijn (1998), evenals in de Galeria Casa Loredo te Palma de Majorca (2005).

Dogan Paksoy is een schepper van landschappelijke dromen en feestelijkheden die gehuld zijn in het halfduister van het avondrood ofwel opgaan in het ochtendgloren wanneer de vermoeidheid de partygasten parten speelt. Zijn voorstellingen zijn gehuld in een hedendaagse sfeer van het mysterieuze duizend-en-één-nacht. Overwegend westers ge(on)klede figuren bewegen zich doorheen paradijselijk scènes waarin erotiek en beheerste passie kenmerkend zijn. Deze hedendaagse vergiliaanse en bucolische taferelen spelen zich af aan romantische gouden- hoornkusten gehuld in verre avondlichtjes en maneschijn. Middellandse zeelandschappen verglijden in warme luchten met scheepjes op de einder van horizonten. Zijn vallende stenen zijn als zoeklichten, en de dromerige manen zijn bevolkt met gesluierde erotiek. Zelfs historische figuren, symboliek en dito thema's uit de Turkse geschiedenis staan in een vreemd contrast met een overheersende westerse levensstijl van zijn personages. De kunstenaar integreert zelfs Arabische teksten in kalligrafische picturale vormen, voor westerlingen alleen als een geheimzinnige oosterse toegevoegde waarde te ervaren.

Dogan Paksoy werkt in een intimistische picturale taal verrijkt met expressionistische toetsen. Zijn pallet in stemmige rode, bruine kleuren en heldere accenten openbaart een geraffineerd aanvoelen . Hij schildert met olieverf hetgeen hem technisch toelaat door overschilderingen nog meer sfeer en dieptewerking te krijgen. Hij is voor ons westerlingen als kunstenaar een van de vele Turkse brugfiguren die in hun werk met duidelijke voorkeur evoluerende maatschappelijke opvattingen aangeven.
Ludo Raskin - aprili 2008